Bí quyết chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà an toàn, theo khoa học

Sau giai đoạn “vượt cạn” thành công, mẹ bầu sẽ bước vào thời kỳ hậu sản. Trong giai đoạn này, việc chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà có vai trò rất quan trọng, giúp mẹ phục hồi lại sức khỏe và bé phát triển toàn diện hơn. Dưới đây là một số bí quyết, các mẹ có thể tham khảo.

chăm sóc mẹ và bé sau sinh

Kinh nghiệm chăm sóc mẹ và bé sau sinh an toàn

Bí quyết chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà

Với những phụ nữ lần đầu tiên làm mẹ, chắc hẳn bạn còn nhiều bỡ ngỡ và thiếu kinh nghiệm trong việc chăm sóc bản thân cùng bé yêu của mình. Nhằm trang bị cho các mẹ những kiến thức cơ bản nhất giúp bảo vệ cơ thể ở thời kỳ hậu sản, Fonlica xin chia sẻ một số bí quyết chăm sóc mẹ và bé sau sinh như sau.

Cách chăm sóc mẹ sau sinh

I. Vệ sinh vùng kín

Vệ sinh vùng kín là việc làm cần thiết đối với những mẹ bầu sinh thường. Ngay sau khi sinh, phần tử cung của người mẹ sẽ nhanh chóng co lại và nằm gọn ở vùng chậu khoảng 12 – 13 ngày. Song song với đó là sự xuất hiện của các chất sản dịch, đồng thời vết khâu ở tầng sinh môn vẫn chưa lành hẳn.

Trong giai đoạn này, việc chăm sóc vết thương cũng như vệ sinh sạch sẽ vùng kín rất quan trọng. Chỉ cần một bước sai lầm, các mẹ sẽ nhanh chóng đẩy mình vào tình trạng viêm nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn ồ ạt tấn công.

Theo BS. Nguyễn Thị Song Hà (Khoa Phụ sản – Bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM) chia sẻ: Các mẹ cần phải biết cách chăm sóc cơ thể của mình để đảm bảo an toàn cho cơ thể sau khi sinh. Điều này sẽ tốt cho bản thân phụ nữ ở những lần sinh nở tiếp theo. Cụ thể, khi sinh xong về nghỉ dưỡng tại nhà, chị em cần chú ý một số vấn đề sau đây:

  • Thay băng vệ sinh liên tục khoảng 4 – 6 giờ/lần, để giúp vết khâu tầng sinh môn nhanh chóng liền và tránh nguy cơ nhiễm trùng.
  • Bên cạnh đó, việc tắm rửa toàn thân và vệ sinh vùng kín cần được thực hiện đều đặn. Sau khi tắm, các mẹ nên giữ ấm cơ thể trước khi đi ra ngoài.
  • Khi vệ sinh vùng kín, bạn cần thực hiện nhẹ nhàng. Không được dùng tay thụt rửa quá mạnh hoặc sử dụng các loại hóa chất tẩy rửa, gây ảnh hưởng đến tầng sinh môn.
  • Vệ sinh âm hộ 3 lần/ngày để đảm bảo an toàn cho vùng kín. Tốt nhất, các mẹ nên dùng nước sôi để nguội làm sạch âm đạo.
  • Không được tắm và ngâm mình trong bồn tắm vì cơ thể của mẹ lúc này còn quá yếu dễ gây cảm lạnh và hàng loạt căn bệnh khác.
  • Khi tắm, các mẹ nên thận trọng vết thương khi đẻ mổ hay cắt tầng sinh môn, tránh trường hợp chúng bung chỉ, nhiễm trùng.

II. Tuân thủ đúng các chỉ định của bác sĩ

Dù sinh mổ hay sinh thường thì việc tuân thủ đúng các chỉ định của bác sĩ chuyên khoa cũng rất cần thiết với các mẹ lúc này. Thông thường, sau khi sinh bác sĩ sẽ chỉ định cho các mẹ sử dụng một số loại thuốc kháng sinh, kháng viêm để kiểm soát tình trạng viêm nhiễm ở vết mổ hoặc tầng sinh môn.

Ngoài ra, các loại thuốc giảm đau và thuốc bổ sẽ được bác sĩ kê đơn kèm theo để cải thiện đau rát và giúp vết thương nhanh chóng phục hồi. Trong quá trình sử dụng thuốc, nếu có bất cứ vấn đề gì xảy ra, các mẹ nên nhanh chóng báo ngay cho bác sĩ chuyên khoa để được điều trị kịp thời.

III. Chăm sóc bầu ngực

Rất nhiều mẹ bầu sau khi sinh sẽ gặp phải hiện tượng cương sữa khi cho bé bú. Hai bên vú tiết sữa sẽ cương lên, cứng, đau và có thể kèm theo hiện tượng sốt. Đây là lúc các mẹ sẽ cảm thấy khó chịu nhất.

Để giảm nhanh tình trạng đau đớn ở vú, các mẹ hãy sử dụng tay massage vú nhẹ nhàng. Sau đó tiến hành nặn sữa hoặc sử dụng máy hút sữa để tiết bớt sữa ra ngoài. Nếu đã thực hiện cách trên nhưng mẹ vẫn còn cảm giác khó chịu, lúc này các mẹ có thể dùng khăn ướt để chườm mát.

Cách thực hiện như sau

  • Bạn dùng khăn ướt cho vào tủ lạnh trong khoảng 10 phút.
  • Sau đó, lấy khăn ướt ra và chườm lên bầu vú khoảng 15 – 20 phút.

Đây là cách chăm sóc mẹ và bé sau sinh rất tốt, vừa giúp giảm hiện tượng cương sữa khi các bé bú ít, vừa đảm bảo được lượng sữa vừa đủ để cung cấp cho bé.

→ Xem: dấu hiệu mẹ ít sữa

IV. Chế độ ăn uống hợp lý

chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh khoa học

Sau khi sinh, chế độ dinh dưỡng có vai trò khá quan trọng đối với sức khỏe của các mẹ. Nhất là với những mẹ ít sữa hoặc không có sữa, việc cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cơ thể sẽ giúp tiết sữa nhiều hơn.

Để đảm bảo lượng sữa cho bé bú, các mẹ nên ăn uống bình thường, không nên ăn kiêng. Bên cạnh đó, bạn nên chú ý bổ sung cho cơ thể một số loại thực phẩm sau để phục hồi sức khỏe và đủ sữa cho bé phát triển tốt nhất.

  • Cung cấp cho cơ thể thức ăn giàu đạm và canxi để tăng sức đề kháng cho bé.
  • Tích cực bổ sung các loại trái cây cho cơ thể thông qua đường ăn hoặc ép nước sinh tố để uống hàng ngày.
  • Bổ sung vitamin cho cơ thể bằng các loại rau xanh.
  • Đa dạng các loại thức ăn, làm phong phú thực đơn để cung cấp lượng sữa dồi dào cho bé và các mẹ nên ăn nhiều bữa để tránh ảnh hưởng đến dạ dày.
  • Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để loại bỏ các độc tố ra ngoài cơ thể.
  • Tránh hoặc hạn chế ăn các loại thức ăn gây dị ứng như hải sản.
  • Không được ăn thức ăn cay nóng và sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá… gây ảnh hưởng đến nguồn sữa của bé.

→ Xem: ăn gì để có nhiều sữa

V. Chế độ nghỉ ngơi phù hợp

Nhiều mẹ sau khi sinh xong chỉ quan tâm đến con trẻ mà không chú ý đến sức khỏe của bản thân. Điều này không tốt cho sức khỏe của mẹ và rất dễ khiến cơ thể bạn bị suy nhược trầm trọng. Đó là lí do vì sao, nhiều mẹ bị sụt cân hẳn sau khi chăm con tại nhà.

Tốt nhất, các mẹ hãy sắp xếp thời gian để nghỉ ngơi, ngủ đủ 8 tiếng/ngày. Lúc này, vết thương sau sinh của mẹ vẫn chưa lành hẳn. Do đó, khi nằm nghỉ, bạn phải chú ý một số vấn đề sau để tránh ảnh hưởng đến cơ thể.

  • Sử dụng gối kê đầu vừa phải, không được dùng gối quá cao.
  • Mẹ có thể xoay nhẹ người, nghiêng mình sang trái, sang phải nhưng hết sức nhẹ nhàng.
  • Vì trẻ luôn quấy khóc nên các mẹ hãy tranh thủ ngủ khi bé đã ngủ hoặc nhờ người thân chăm bé để đảm bảo giấc ngủ của bản thân.

VI. Vận động sau sinh

Không ít chị em thường than phiền rằng, bản thân luôn bị đau lưng, nhức mỏi chân tay sau sinh. Đây là hiện tượng rất phổ biến ở các mẹ trẻ ngày nay do ít vận động. Để khắc phục những trường hợp này, việc duy trì các hoạt động sau sinh có vai trò rất quan trọng.

BS. Song Hà khuyên rằng: Sau khi sinh, các mẹ nên đi lại nhẹ nhàng, không nên vì quá đau mà ngồi lâu hoặc nằm lâu tại một chỗ. Điều này sẽ không tốt cho sức khỏe cũng như hệ xương khớp của các mẹ.

Thực tế, việc di chuyển cơ thể bằng cách bước đi quanh nhà sẽ giúp cho cơ thể của mẹ linh hoạt hơn, kiểm soát được cân nặng. Bên cạnh đó, các cơ xương cũng có mức độ co giãn phù hợp, không bị cứng, tránh được các bệnh liên quan đến xương khớp sau sinh. Tùy theo sức khỏe của mình, các mẹ có thể tập vận động đi lại vài phút hoặc tập đứng lên từ từ nhờ các vật dụng trong nhà hoặc người thân giúp đỡ.

VII. Lấy lại vóc dáng

Hầu hết các mẹ bầu sau sinh đều rất dễ gặp phải tình trạng béo bụng, thừa cân và làn da cũng trở nên sần sùi, xấu xí. Ngay sau khi vết thương sau sinh đã lành hẳn, cơ thể của trẻ cũng đã cứng cáp, các mẹ có thể bắt đầu chiến dịch lấy lại vóc dáng sau sinh.

Lúc này, các mẹ hãy thực hiện chế độ ăn uống với một thực đơn hợp lý nhất. Tích cực luyện tập thể dục thể thao thường xuyên và giữ tinh thần thoải mái, vui vẻ là “phương thuốc” giúp các mẹ nhanh chóng sở hữu vóc dáng thon gọn như thời con gái.

Cách chăm sóc bé sau sinh

I. Cho bé bú đúng cách

Bú mẹ là hoạt động đầu tiên của trẻ và cho con bú lại chính là thiên chức của người mẹ. Dường như việc cho con bú đối với các mẹ như một bản năng vốn có. Hầu hết khi con được sinh ra, các mẹ thường cho con bú nhưng không biết phương pháp mình áp dụng đã đúng hay chưa.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời cho trẻ, giúp các bé nhanh chóng phát triển và hoàn thiện các cơ quan trong cơ thể. Để tránh tình trạng nôn, ói khi trẻ bú mẹ, phụ nữ cần phải chú ý một số vấn đề sau:

  • Mẹ nên bế con ngồi dậy và cho bú, không nên để trẻ bú nằm vì rất dễ khiến sữa bị trào và khiến trẻ bị sặc sữa.
  • Cho trẻ bú hết vú bên này sau đó mới chuyển qua vú bên kia, không nên để trẻ bú lưng chừng vì sẽ làm hạn chế bài tiết sữa ở những lần sau.
  • Vệ sinh vú thường xuyên trước và sau khi cho con bú cần được tiến hành thực hiện để đảm bảo an toàn cho trẻ, tránh các loại vi khuẩn tấn công.
  • Nếu thiếu sữa, các mẹ có thể cho trẻ uống sữa ngoài theo công thức đã pha sẵn. Tuy nhiên, mẹ nên nhớ chú ý vệ sinh dụng cụ uống sữa của trẻ.

→ Xem: cách cho con bú đúng tư thế

II. Cho trẻ tắm nắng

cách chăm sóc mẹ và bé sau sinh

bố nên đưa trẻ ra ngoài để phơi nắng và hít thở bầu không khí trong lành.

Vào buổi sáng, khoảng 1 vài tuần sau khi sinh, bố nên đưa trẻ ra ngoài để phơi nắng và hít thở bầu không khí trong lành. Ánh nắng mặt trời sẽ khiến cho cơ thể của bé ấm dần lên và dễ dàng tổng hợp vitamin D hơn. Điều này sẽ tốt cho xương khớp của trẻ về sau.

Bên cạnh đó, việc tắm nắng cho trẻ còn mang lại rất nhiều lợi ích khác như giúp da bé hồng hào, ngủ ngon, dễ tiêu hóa hơn… Tuy nhiên, bạn cần phải biết cách tắm nắng cho trẻ, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.

  • Thời điểm thích hợp là 6 – 9 giờ sáng.
  • Hãy để trẻ mặc quần áo bình thường, không được cởi hết quần áo của trẻ.
  • Đội mũ và đeo mắt kính cho trẻ, tránh trường hợp ánh nắng tiếp xúc trực tiếp với mắt bé.
  • Sau khi tắm nắng xong, bạn hãy cho trẻ nghỉ ngơi và lau sạch mồ hôi của trẻ.
  • Cho trẻ uống nước sau khi tắm để bù lại lượng nước đã mất cho bé.

→ Xem: cách phơi nắng cho trẻ sơ sinh

III. Giữ ấm cho cơ thể bé

Sau khi sinh, sức đề kháng cơ thể của bé yếu nên rất dễ bị mất nhiệt. Do đó, các mẹ cần phải giữ ấm cho cơ thể của trẻ. Nếu thời tiết lạnh, bạn có thể sử dụng máy sưởi, khăn ấm để bảo vệ cơ thể cho bé nhưng không được quấn khăn quá kỹ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Bạn tuyệt đối không được dùng lò sưởi bằng than tổ ong vì chúng rất dễ tỏa ra hơi độc, gây hại cho trẻ.

Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bé, các mẹ hãy để nhiệt độ phòng ở mức 27 – 32 độ C. Khi tắm cho trẻ, bạn nên sử dụng nước ấm ở 37 độ C và không được ngâm bé quá lâu trong nước, tránh tình trạng cơ thể của bé bị lạnh đột ngột. Ngoài ra, các mẹ có thể để trẻ nằm chung với mình và dùng hơi ấm của mẹ để ủ ấm cho trẻ. Đây là cách chăm sóc mẹ và bé sau sinh mổ cũng như sinh thường hiệu quả.

IV. Chăm sóc da cho trẻ

Làn da của trẻ sơ sinh thường rất mỏng manh và dễ bị kích ứng bởi các tác nhân bên ngoài. Để kiểm soát được tình trạng làn da bé bị tổn thương, hăm, đỏ, các mẹ không nên để trẻ tiếp xúc lâu với tã ẩm ướt trong thời gian dài.

Bạn nên thường xuyên thay tã cho trẻ để làn da của bé được khô thoáng, sạch sẽ. Nếu da trẻ bị hăm, các mẹ cần phải bôi thuốc hoặc sử dụng phấn dưỡng da cho bé theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Ngoài ra, các mẹ cần phải chú ý đến màu sắc da của bé. Nếu làn da và đôi môi của trẻ hồng hào thì bạn có thể an tâm là cơ thể trẻ phát triển bình thường. Tuy nhiên, nếu thấy da trẻ tái nhợt, thâm tím hoặc có hiện tượng vàng da bất thường, bạn hãy đưa trẻ đến bác sĩ kiểm tra ngay, tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

V. Vệ sinh miệng và theo dõi nhịp thở cho bé

Các mẹ có thể sử dụng nước sôi để nguội hoặc nước muối sinh lý để làm sạch vùng miệng cho trẻ. Mỗi khi cho bé bú xong, bạn có thể cho trẻ uống thêm một ít nước sôi để nguội, tránh hiện tượng khó chịu ở miệng cho trẻ.

Thông thường, trẻ sẽ có nhịp thở 40 – 60 lần/phút. Nếu nhận thấy trẻ thở nhanh, gấp, hơi thở khò khè, bị ngạt khi thở, bạn nên đưa trẻ đi kiểm tra, thăm khám kịp thời. Bên cạnh đó, bạn nên kê phần gối ở giữa vai và cổ của trẻ để các bé dễ thở hơn.

Trên đây là kinh nghiệm chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà được Fonlica hướng dẫn, các mẹ có thể tham khảo để áp dụng cho bản thân mình. Trong quá trình nghỉ ngơi và chăm sóc bé tại nhà, nếu có bất cứ khó khăn gì, bạn nên nhờ sự giúp đỡ của những người xung quanh. Bên cạnh đó, các mẹ không nên làm việc quá sức trong khoảng thời gian này để cơ thể nhanh chóng phục hồi.

thông tin đặt hàng

Đặt Hàng

  • -+
    Please enter a value between 1 and 999999.

Tư vấn sức khỏe

Đặt câu hỏi cho chuyên gia tư vấn để được giải đáp thắc mắc của bạn
Nhấc máy lên và gọi cho chúng tôi

Câu hỏi thường gặp

fonlica
fonlica
fonlica
fonlica